Hướng dẫn Thủ tục Đăng ký Giảm trừ Gia cảnh Mới nhất 2026
Công cụ tính Thuế Thu Nhập Cá Nhân 2026
Tính toán số tiền thuế TNCN phải nộp và tối ưu các khoản giảm trừ người phụ thuộc.
Giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của đối tượng nộp thuế. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và nắm rõ quy trình đăng ký người phụ thuộc sẽ giúp người lao động tối ưu hóa nghĩa vụ thuế cá nhân một cách hợp pháp.
1. Mức giảm trừ gia cảnh áp dụng năm 2026
Theo Nghị quyết 104/2023/QH15, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng cho năm tài chính 2026 như sau:
- Giảm trừ bản thân người nộp thuế: 15.500.000 đ/tháng (tương đương 186 triệu đ/năm).
- Giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 6.200.000 đ/tháng/người (tương đương 74,4 triệu đ/năm).
Lưu ý: Mức giảm trừ bản thân tự động áp dụng, không cần đăng ký. Chỉ cần đăng ký khi có người phụ thuộc.
2. Ai được tính là Người phụ thuộc?
Người nộp thuế được đăng ký giảm trừ gia cảnh cho các đối tượng sau nếu đáp ứng đủ điều kiện về thu nhập (không quá 1.000.000 đ/tháng tính bình quân trong năm):
- Con cái: Con dưới 18 tuổi, con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật không có khả năng lao động, hoặc con đang theo học Đại học/Cao đẳng có thu nhập dưới ngưỡng quy định.
- Vợ hoặc chồng: Trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động; hoặc ngoài độ tuổi lao động không có thu nhập hoặc thu nhập không quá 1 triệu đồng/tháng.
- Cha, mẹ đẻ; cha mẹ vợ/chồng: Ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, mất khả năng lao động.
- Các cá nhân khác: Anh, chị, em ruột; ông bà nội/ngoại; cô, dì, chú, bác, cậu ruột… mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng.
3. Ví dụ tính mức thuế tiết kiệm được khi đăng ký người phụ thuộc
Tình huống: Nhân viên có lương Gross 30 triệu đồng, tại Vùng I, chưa có người phụ thuộc. Sau khi đăng ký thêm 1 người phụ thuộc (con dưới 18 tuổi), thuế TNCN hàng tháng thay đổi như thế nào?
| Chỉ tiêu | Chưa có NPT | Đã đăng ký 1 NPT |
|---|---|---|
| Lương Gross | 30.000.000 đ | 30.000.000 đ |
| Bảo hiểm bắt buộc (10.5%) | −3.150.000 đ | −3.150.000 đ |
| Giảm trừ bản thân | −15.500.000 đ | −15.500.000 đ |
| Giảm trừ người phụ thuộc | 0 đ | −6.200.000 đ |
| Thu nhập tính thuế | 11.350.000 đ | 5.150.000 đ |
| Thuế TNCN phải nộp | ~885.000 đ | ~257.500 đ |
| Tiết kiệm được mỗi tháng | — | ~627.500 đ |
Mỗi năm bạn tiết kiệm được khoảng 7,5 triệu đồng tiền thuế chỉ bằng cách đăng ký đúng hồ sơ người phụ thuộc.
4. Hồ sơ cần chuẩn bị
Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc bao gồm:
- Tờ khai đăng ký người phụ thuộc (Mẫu số 20-ĐK-TCT theo Thông tư 105/2020/TT-BTC).
- Giấy tờ chứng minh nhân thân của người phụ thuộc: Bản sao CCCD/CMND hoặc Giấy khai sinh (đối với trẻ em dưới 14 tuổi).
- Giấy tờ chứng minh quan hệ: Bản sao Giấy khai sinh, Sổ hộ khẩu, Giấy chứng nhận kết hôn… tùy theo mối quan hệ pháp lý.
- Giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động (nếu trong độ tuổi lao động): Bản sao Giấy xác nhận khuyết tật hoặc hồ sơ bệnh án.
5. Quy trình nộp hồ sơ
Hình thức 1: Đăng ký qua doanh nghiệp chi trả thu nhập (Phổ biến nhất)
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giấy gửi cho bộ phận Nhân sự/Kế toán của công ty.
- Bộ phận Kế toán khai báo trên phần mềm HTKK và gửi hồ sơ điện tử lên Cơ quan Thuế.
- Sau khi được chấp thuận, mức thuế khấu trừ hàng tháng sẽ được điều chỉnh ngay trong kỳ lương tiếp theo.
Hình thức 2: Tự đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế
- Đăng nhập vào cổng thông tin điện tử: canhan.gdt.gov.vn.
- Kê khai thông tin người phụ thuộc trực tuyến, đính kèm file chụp/quét giấy tờ chứng minh và ký nộp bằng OTP hoặc chữ ký số.
6. Những lưu ý quan trọng tránh sai lầm
- Không được đăng ký trùng người phụ thuộc giữa hai vợ chồng: Nếu cả hai vợ và chồng đều đi làm, chỉ một người được đăng ký 1 người con là người phụ thuộc. Nếu cả hai cùng đăng ký, cơ quan thuế sẽ xử lý khi quyết toán thuế năm.
- Thời hạn đăng ký: Có thể đăng ký bất kỳ lúc nào trong năm, nhưng chỉ được khấu trừ từ tháng đăng ký trở đi (không hồi tố). Nếu đăng ký muộn, phần thuế đã nộp thừa sẽ được hoàn trả khi quyết toán cuối năm.
- Trẻ em đã có MST (Mã số thuế) cá nhân: Một số trường hợp con trẻ đã có MST riêng. Bạn cần nhập đúng MST của con vào tờ khai để hệ thống định danh chính xác.
Để ước tính ngay số tiền thuế TNCN phải nộp và kiểm tra tác động của từng mức giảm trừ người phụ thuộc, hãy sử dụng công cụ tính thuế TNCN của Whatif ở trên.
Bạn cần tính toán số liệu cụ thể?
Bài viết hướng dẫn này cung cấp khung lý thuyết và luật định cơ bản. Hãy truy cập công cụ tính toán chính thức để tự động quy đổi dòng tiền chuẩn xác cho trường hợp thực tế của bạn.
Mở Trình Tính Toán Tự Động